آزادی و خیانت به آزادی - آیزایا برلین - عزت الله فولادوند - ماهی
مجموعهی شش گفتاری است که آیزایا برلین هفتهای یکبار در 1951 در برنامهی سوم رادیو بی‌بی‌سی ایراد کرد. این سخنرانی‌ها سرآغازی بود بر شهرت برلین بهعنوان فیلسوف و روشنفکر و اندیشهنگار. برلین بیش از هر چیز به مفهوم آزادی اندیشیده است. شش گفتار این کتاب هم هرکدام به یک متفکر قرن هجدهم اختصاص دارد؛ هلوسیوس، روسو، فیشته، هگل، سنسیمون و دومستر. صفت مشترک هر شش نفر این است که همگی دربارهی آزادی بشر بحث کردهاند، ولی با کمال شگفتی، عقایدشان نهایتاً ضد آنچه معمولاً آزادی فردی یا سیاسی خوانده میشود از کار درمیآید. مترجم کتاب برای آشنایی خوانندگان با اندیشهی برلین درآمدی به کتاب افزوده است که تلخیص و ترجمهای است از دائرةالمعارف فلسفهی استنفورد.
آیزایا برلین، فیلسوف و اندیشهنگار و نظریهپرداز سیاسی، در 1909 در ریگا متولد شد. او تنها فرزند خانوادهای یهودی بود. از زمان تجزیهی لهستان در قرن هجدهم یهودیان بنا بر قانون امپراتوری روسیه در این منطقه محصور بودند. برلین در ششسالگی با خانوادهاش به پطروگراد رفت و تا چند سال پس از انقلاب روسیه در این شهر زیست. برلین در سال 1921 به همراه خانوادهاش به انگلستان مهاجرت کرد. او به دبیرستان سنت پل و سپس به کالج کورپوسکریستی در دانشگاه آکسفورد رفت و در آن جا تاریخ و زبانهای باستانی و سیاست و فلسفه و اقتصادخواند. در 1932 در نیوکالج به سمت مدرس و به فاصلهی کوتاهی به عضویت هیأت علمی کالج اُلسولزدر آکسفورد منصوب شد که در محیط دانشگاهی بریتانیا افتخاری استثنایی بود. در جنگ جهانی دوم او مسئولیتهایی در سفارت بریتانیا در واشنگتن و نیویورک به عهده داشت و سپس سفری به اتحاد جماهیر شوروی کرد و در آنجا با شماری از روشنفکران روسی که از تصفیههای استالین جان سالم به در برده بودند، به خصوص آنا آخماتوا و بوریس پاسترناک آشنا شد.
این آشناییها باعث شد مخالفت او با کمونیسم محکمتر و سرسختانه شود. پس از جنگ به آکسفورد برگشت. گرچه تا اوایل 1950 به تدریس و نگارش در فلسفه پرداخت اما توجهش به تاریخ سیر اندیشهها به ویژه تاریخ روشنفکری روسیه، تاریخ نظریههای مارکسیستی و سوسیالیستی و نهضت روشنگری جلب شده بود. برلین جز چند سالی که در امریکا و اتحاد جماهیر شوروی بود بقیهی عمر خود را در آکسفوردگذراند. او به استادی کرسی چیچلی در نظریات اجتماعی و سیاسی انتخاب شد و ملکه او را به لقب سـِـر مفتخر ساخت. در 1966 رییس کالج وولفسون شد و بالاترین نشان کشوری بریتانیا نصیب او شد. او سرانجام در 5 نوامبر 1997 چشم از جهان فروبست و در آکسفورد به خاک سپرده شد. آوازهی برلین در بیشتر عمر مرهون دفاع از لیبرالیسم، گفتوگوهای مهم و درخشان، حمله به تحجر، تعصب و تندروی سیاسی و نوشتههای قابل فهم در زمینهی تاریخ اندیشههاست.
عزتالله فولادوند در 1314 در شهر اصفهان به دنیا آمد. پدرش قاضی دادگستری بود. او پس از گذراندن تحصیلات پایه در تهران، ابتدا برای ادامهی تحصیل به انگلستان رفت، اما به علت برخی مشکلات دوباره به ایران بازگشت و دورهی دبیرستان را به پایان رساند. سپس به پاریس رفت و دو سال در رشتهی پزشکی تحصیل کرد. پس از مطالعهی کتابِ مسائل فلسفه اثر برتراند راسل پزشکی را رها کرد و برای تحصیلِ فلسفه عازم امریکا شد و دورههای کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترای فلسفه را در دانشگاه کلمبیا گذراند. از اساتید او میتوان به آرتور دانتو، رابرت کامینگ و سیدنی مورگن بسر اشاره کرد.
فولادوند از سال 1343 تا 1359 در سمتهای مختلف در شرکت ملی نفت ایران و وزارت امور اقتصادی و دارایی مشغول به کار بوده است. در کنار فعالیتهای شغلی به فعالیتهای فرهنگی نیز پرداخت و در همان سالها ترجمههایی از او منتشر شد. ترجمهی کتابهای فلسفه کانت و آگاهی و جامعه بهترتیب در دورههای هشتم و نهم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برگزیده شده‌اند.
از ترجمههای او می توان به این کتابها اشاره کرد: گریز از آزادی (اریش فروم)، آلبرکامو (کانر کروز اوبراین)، خشونت (هانا آرنت)، به یاد کاتالونیا (جرج اورول)، جامعهی باز و دشمنان آن (کارل پوپر)، فلاسفهی بزرگ (برایان مگی)، راه فروبسته (هنری استیوارت هیوز)، زندگینامهی فلسفی من (کارل یاسپرس) اخلاق در فلسفهی کانت (راجر سالیوان)، آغاز فلسفه (هانس گئورگ گادامر).برای
خرید کتاب در مشهد و سراسر کشور کتاب ” آزادی و خیانت به آزادی - آیزایا برلین” از
بزرگترین کتابفروشی اینترنتی مشهد میتوانید از پایین صفحه اقدام نمایید
سخنرانی‌های آیزایا برلین که در این مجلد جمع‌آوری شده‌اند، در اصل در سال 1952 از رادیو بی‌بی‌سی پخش شدند. این سخنرانی‌ها برای اولین بار به لطف ویراستار هنری هاردی، که این مقالات زیبا را از رونوشت‌های بی‌بی‌سی و یادداشت‌های خود برلین تهیه کرد، در اینجا به صورت چاپی منتشر شد. شاید خواندن برلین بهتر از شنیدن او باشد. همانطور که هاردی در مقدمه خود اشاره می کند، متفکر فقید این عادت ناگوار را داشت که سریع صحبت کند. زمانی یکی از معاصران گفت که او «تنها مردی است که «معرفت شناختی» را یک هجا تلفظ می کند. با این حال، داشتن آنها در هر شکلی لذت بخش است، زیرا برلین یک ارتباط دهنده روشن و واضح ایده ها است. نظریه سیاسی همیشه جذاب‌ترین موضوع نیست، اما برلین در این صفحات آن را در دسترس قرار می‌دهد زیرا او میراث «شش متفکر دشمن آزادی» را بررسی می‌کند – یعنی هلوتوس، روسو، فیشته، هگل، سن سیمون، و ماستر. . او دقیقاً دور بوته نمی زند. او می نویسد، روسو “ادعا می کند که پرشورترین و پرشورترین عاشق آزادی بشری بوده که تا به حال زندگی کرده است.” اما حکم خود برلین کاملاً متفاوت است: او “یکی از شوم ترین و مهیب ترین دشمنان آزادی در کل تاریخ تفکر مدرن بود.” خواندن این مقالات گیج کننده مانند گوش دادن به سخنرانی یک استاد دانشگاه مورد علاقه در مورد موضوعی است که به خوبی می داند.