خانه ی لهستانی ها - مرجان شیرمحمدی چشمه
مرجانِ شیرمحمدی داستاننویسی است شناختهشده. او در سالهای گذشته چندین کتاب منتشر کرده که از اقبالِ مناسبی برخوردار بودهاند و پایشان به سینما نیز باز شده است. تازهترین نوشتهی او یعنی خانهی لهستانیها احتمالاً متفاوتترینشان هم هست.
این رمان داستانِ آدمهایی است ساکنِ خانهای بزرگ در جنوبِ تهران، خانهای بازمانده از سالهای دور. داستان در زمانهی پهلوی دوم میگذرد و قصهی آدمها و رازهایی که هر کدام در سینهی خود دارند موضوعی میشود برای روایتهای نویسنده. در این خانه که هر کس اتاقی اجارهای دارد، عنصرِ «ندار بودن» گره خورده با گذشتهای وهمآلود که باعث شده ماجراهای خاص و حتا خشنی رقم بخورد.
داستانِ خواهرانی سالخورده، یا زنی که تنها گذاشتهاندش. شیرمحمدی با زبانی داستانگو و تلاش برای بازآفرینی یک هویت مکانی و گره زدنش با وجوهِ شخصی هر یک از قهرمانانِ خود، قصهای خواندنی نوشته است. خانهی لهستانیها مملو از تکههای احساسی و روایی است که در آنها میتوان ردِپای هراسِ از رها شدن در دلِ شهر را درک کرد. قصهای از زنهایی که این خانه دنیای شخصیشان است و اگر کسی به این دنیا تعدی کند سرنوشتِ چندان خوبی در انتظارش نیست...
مرجان شیرمحمدی را از زمان فیلم آذر شهدخت پرویز و دیگران می شناسم . فیلمی که از روی اثری به همین نام از این نویسنده ساخته شده بود . قلم شیر محمدی در این کتاب به پختگی رسیده و او آرام ، شیرین و شنیدنی راوی قصه مستاجرینی با دنیاهای گوناگون اما با سرنوشتی شبیه به هم میشود که در خانه ی ای که سابقا برای لهستانی های مقیم ایران از زمان جنگ جهانی دوم بوده ساکن شده اند . این اثر دارای قصه های پیچیده و معمایی یا با نقطه اوج و فرود نیست بلکه اثری است صمیمی ، ساده و خواندنی که انگار نشسته ای پای یک انسانی خوش صحبت و او از خاطرات زندگی عادی اش و دیگران با تو صحبت میکند .