جزیره پنگوئن ها - آناتول فرانس - محمد قاضی - امیرکبیر
این کتاب دایرهالمعارف جالبی است از انواع خصایص آدمیان و فراز و نشیب روح آنان که سرچشمه حوادث تاریخ است و اگرچه تاریخ است، تاریخ قوم خاصی نیست، بلکه روح راستین تاریخ بشر است. آناتول فرانس به دور از لفاظیهای بیارزش به جستجوی «روح تاریخ» پرداخته تا کلید جاودانگی را در اختیار جوامع بشری قرار دهد و همین موضوع را با بیانی طنزآمیز نشان داده است. تاریخی که او نوشته تاریخ هر قومی است، اما تاریخ هیچ قومی نیست و علاه بر تاریخ ، سراپا انتقاد است و هرچند که مواردی از آن به تاریخ فرانسه بازمیگردد، اما برای همه ملتها قابل تطبیق است. ایمان در زندگانی بشر متمدن روزبه روز سستتر میشود و آناتول فرانس هم با خلقت شیطان خود همین امر را اثبات می‌کند، چرا که شیطان سکان زندگی آدمیان را به دست می‌گیرد و... .
یک طنز خارق‌العاده بی‌درخشش از آناتول فرانس، برنده نوبل که ده‌ها اثر کلاسیک فرانسوی را برای ما به ارمغان آورد. از بین کتاب‌هایی که من خوانده‌ام، این ممکن است ضعیف‌ترین کتاب باشد. در حالی که نثر ت مانند فلوبر می درخشید، نوشتن اینجا امن تر است. لحظاتی از بینش فلسفی بزرگ وجود دارد، اما جدی گرفتن موضوع دشوار است. فرانسه به طور کامل به فانتزی یا رئالیسم متعهد نیست و این دو را به طرز ناخوشایندی در هم می‌گیرد. او واقعاً در مورد پنگوئن ها صحبت نمی کند، فقط انسان ها. آنها شبیه پنگوئن نیستند، او فقط آنها را پنگوئن خطاب می کند.
گمان می‌کنم در قلمرو کوچک ادبیات انسان‌نما، این هنوز هدفی را دنبال می‌کند. بسیاری از ایرادات بشریت را نشان می دهد، اما حتی فرانسه در جاهای دیگر آثارش بهتر عمل کرده است. شما ممکن است به بحث بین قدیسین در مورد سؤال غسل تعمید اشیاء بی جان و تقدیس حیوانات نگاه کنید – سؤال قدیمی “آیا سگ من به بهشت خواهد رفت؟” – به عنوان محور اصلی عمل در کتاب، اما تحولات جامعه پنگوئن ها مستلزم آنقدر تعلیق ناباوری است که من خود را بیشتر آزرده خاطر دیدم تا سرمایه گذاری. اژدها؟ فیلسوفان پنگوئن، هبوط قهرمانان اسطوره ای به جهنم؟ نویسنده یا نمی‌توانست تصمیم بگیرد که داستانش را کجا ببرد یا با سرگردانی در هر موضوع متفاوتی که در آن زمان به او علاقه داشت، مشکلی نداشت.
البته، هر جمله ای که آناتول تا به حال نوشته، به خوبی ساخته شده و هوشمندانه بوده است. او هنوز یک نویسنده بزرگ است.